Kayseri’nin Soğuk Sabahı ve İçimdeki Gürültü
Kayseri’nin sabahları hep aynı gibi görünür ama hiçbiri birbirine benzemez. Pencerenin kenarına vuran buz gibi hava, odamın içindeki sessizliği daha da belirgin hale getiriyor. Sanki dışarıdaki rüzgâr, içimde dönüp duran düşünceleri de sürükleyip götürmek istiyor ama başaramıyor.
Yirmi beş yaşındayım. Bunu her düşündüğümde garip bir ağırlık çöküyor üstüme. Ne tam yetişkin gibi hissediyorum ne de tamamen gençliğin o rahatlığı içindeyim. Defterlerim var, çok defterlerim. Her biri farklı bir ruh halime ait. Birine umutlarımı yazmışım, diğerine hayal kırıklıklarımı. Bazı sayfalar ise sadece boş… sanki ben bile kendime ulaşamamışım gibi.
O sabah yine defterimi açtım. Kalem elimdeydi ama yazmak istemiyordum. İçimde tuhaf bir sıkışma vardı. Bir şey anlatmak istiyor gibiydim ama kelimeler sanki boğazımda düğümleniyordu.
Defterin Sayfalarına Sığmayan Duygular
“Bugün yine hiçbir şey yolunda değil” diye başladım yazmaya. Sonra durdum. Çünkü bu cümle bile içimdeki karmaşayı anlatmaya yetmiyordu.
Dışarı baktım. Kayseri’nin gri gökyüzü, sanki bana hiçbir şeyin değişmeyeceğini fısıldıyordu. Ama içimde küçük bir merak kıpırdanıyordu. Belki de değişim sandığım kadar uzak değildi.
O gün üniversiteye gitmek için hazırlanırken aklımda tek bir şey vardı: Türkçe dersinde işlenecek konu. “Ünsüz değişmesi.”
İlk duyduğumda kulağa çok akademik gelmişti. Ama o kelimeyi defalarca tekrar ettiğimde içinde garip bir ritim buldum. Ünsüz değişmesi… Ünsüz değişmesi…
Sanki kelimeler bile kendi içinde dönüşüyordu. Tıpkı benim gibi.
Dilin İçindeki Gizli Değişim: Ünsüz Değişmesiyle Tanışmam
Catmedya ziyaretçileri için hazırladığımız bu makalede “Ünsüz değişmesi nedir” konusunu sade bir dille anlatıyoruz.
Ders başladı. Öğretmen tahtaya büyük harflerle yazdı:
“ÜNSÜZ DEĞİŞMESİ”
O an sınıfta hafif bir uğultu oldu. Kimileri not aldı, kimileri sadece baktı. Ben ise o kelimelere takılıp kaldım.
Öğretmen anlatmaya başladı:
“Türkçede bazı kelimelere ek geldiğinde sert ünsüzler yumuşar. Örneğin ‘kitap’ kelimesi ‘kitabı’ olur. ‘Ağaç’ kelimesi ‘ağacı’ olur.”
Ama benim aklım dersin çok ötesine kaymıştı. Çünkü bu sadece bir dil bilgisi konusu gibi gelmiyordu bana. Bu, değişimin kendisiydi.
İçimde bir şey kıpırdadı. Sanki ben de yıllardır sert duran bir kelimeydim ve ekler geldikçe yumuşuyordum.
Örnekler ve İçsel Monolog
Öğretmen örnekler yazmaya devam etti:
kitap → kitabı
ağaç → ağacı
renk → rengi
dolap → dolabı
Her örnekta içimde başka bir şey kırılıyordu. Çünkü ben de bazı kelimeler gibi sert kalmıştım uzun süre. İnsanlara karşı, hayata karşı, hatta kendime karşı.
Defterime şunu yazdım o an:
“Belki de insan da ünsüz değişmesine uğrar.”
Sonra kalemi durdurdum. Bu cümle bana fazla gerçek geldi. Çünkü gerçekten bazı olaylar insanı yumuşatıyordu. Ama bu yumuşama her zaman güzel hissettirmiyordu. Bazen kırılmak gibi, bazen eksilmek gibi.
Bir Kelimenin Beni Geriye Götürdüğü An
Ders devam ederken aklıma eski bir anı geldi. Bir yıl önceydi. Bir arkadaşım vardı. Onunla çok konuşmazdık ama aynı sırayı paylaşırdık.
Bir gün bana demişti ki: “Sen hep sert konuşuyorsun ama aslında öyle biri değilsin.”
O cümleyi o zaman önemsememiştim. Ama şimdi “ünsüz değişmesi”ni dinlerken o söz içimde yankılandı.
Belki de gerçekten sert bir yapım vardı. Ama zaman, tıpkı ekler gibi bana dokunuyordu.
Ve ben değişiyordum.
Ama bunu fark etmek kolay değildi.
Sınıfın İçindeki Sessizlik
Öğretmen bir soru sordu:
“Peki çocuklar, bu değişim olmasaydı ne olurdu?”
Kimse cevap vermedi. Sessizlik ağırdı. Ama benim içimde bir cevap büyüyordu.
Eğer kelimeler değişmeseydi, dil sert kalırdı. Akmazdı. Anlaşılmazdı.
Belki de insanlar da değişmeseydi, birbirine ulaşamazdı.
Bu düşünce içimi garip bir şekilde ısıttı.
Ama aynı zamanda içimde bir kırılma da vardı. Çünkü değişmek demek, eski halinden uzaklaşmak demekti.
Ve ben eski halimi bazen özlüyordum.
Ünsüz Değişmesi Nedir? Hayatın İçindeki Yansıması
Ders çıkışı kampüste yürürken kelime hâlâ aklımdan çıkmıyordu. Ünsüz değişmesi… Sadece bir kural değilmiş gibi hissediyordum artık.
Sert ünsüzler vardı: p, ç, t, k…
Ve onlar ek alınca yumuşuyordu: b, c, d, ğ…
Basit bir dil kuralı gibi görünüyordu ama bana çok daha fazlasını anlatıyordu.
İnsan da bazen sert başlar. Hayata karşı, insanlara karşı, kendine karşı. Ama zamanla bazı ekler gelir: bir kayıp, bir sevgi, bir hayal kırıklığı, bir dostluk…
Ve insan değişir.
Ben bunu yürürken fark ettim. Kayseri’nin soğuk havası yüzüme vururken içimde sıcak bir düşünce vardı: Belki de ben de “kitap” gibiydim. Zamanla “kitabı” olmuştum. Eksilmeden, sadece dönüşerek.
Gece ve Defterin Son Sayfası
Akşam olduğunda tekrar defterimi açtım. Bu kez yazmak daha kolaydı.
“Bugün bir şey öğrendim,” diye başladım.
Sonra durdum.
Çünkü öğrendiğim şey sadece dil bilgisi değildi.
Ünsüz değişmesi, bana değişmenin korkulacak bir şey olmadığını anlatmıştı. Ama yine de içimde bir hüzün vardı. Çünkü her değişim, bir şeyleri geride bırakıyordu.
Pencerenin dışına baktım. Kayseri’nin gece ışıkları uzaktan titriyordu. Sanki şehir de benim gibi sessizce düşünüyordu.
Deftere son cümleyi yazdım:
“Ben değişiyorum. Ama bu, kaybolmak değil.”
İçimde Kalan Yankı
Kalemi bıraktığımda içimde garip bir hafiflik vardı. Ama bu hafiflik tamamen huzur değildi. İçinde biraz kırgınlık, biraz umut, biraz da anlam vardı.
Ünsüz değişmesi artık sadece bir dil bilgisi konusu değildi benim için. Bir kelimenin içindeki dönüşüm, benim içimdeki dönüşümle birleşmişti.
Ve belki de ilk kez, değişmekten bu kadar korkmamıştım.
Çünkü artık biliyordum:
Sert başlayan her şey, bazen yumuşayarak daha anlamlı hale geliyordu.
Ve ben… hâlâ yazıyordum.